Share
Je baby kwijlt de hele dag, bijt op alles wat binnen handbereik komt en wordt ’s nachts ineens weer om het uur wakker. Tandjes, denk je dan. En vaak klopt dat ook. Maar tandjes krijgen de schuld van heel veel dingen waar ze niets mee te maken hebben, en juist dat maakt het zo lastig om te weten wat je moet doen.
Wij spreken bijna wekelijks ouders die er zeker van zijn dat het aan de tandjes ligt, terwijl er iets anders speelt. In dit artikel zetten we op een rij wat doorkomende tandjes wel en niet doen, wat er echt helpt, en hoe je het verschil herkent met een slaapregressie.
De symptomen van doorkomende tandjes bij een baby zijn meestal een combinatie van deze dingen:
NVM-mondhygiënisten noemt een vergelijkbare lijst, maar zet daar ook koorts en diarree bij. Daarover verderop meer, want Thuisarts ziet dat anders. Belangrijk: het gaat om een verandering ten opzichte van hoe jouw kindje normaal is. Een baby die altijd kwijlt en op alles kauwt, doet dat niet ineens vanwege een tandje.
Het duidelijkste signaal is het tandvlees zelf. Voel voorzichtig met een schone vinger. Voel je een harde richel of een bobbeltje op de plek waar een tandje hoort te komen, dan weet je genoeg.
De eerste tandjes komen meestal door tussen de 6 en 9 maanden. Daarna komt er gemiddeld ongeveer elke maand een tandje bij, tot je kindje rond de tweeënhalf jaar twintig melktandjes heeft.
De volgorde ligt redelijk vast:
Is je baby 4 maanden en kwijlt hij veel? Dat hoeft nog geen tandje te zijn. Rond die leeftijd gaan baby’s meer speeksel aanmaken en ontdekken ze hun handen en mond. Dat ziet er precies hetzelfde uit. Een tandje dat op 4 maanden doorkomt kan, maar is vroeg.
Komt er op de eerste verjaardag nog niets? Ook dat kan gewoon. Er zijn kinderen die pas na hun eerste jaar beginnen. Zolang de rest goed gaat, is dat geen reden tot zorg. Bespreek het gerust op het consultatiebureau.
Per tandje duurt de vervelende periode meestal drie tot vijf dagen: ongeveer de dagen vlak voor het doorbreken en een dag of twee erna. Zodra het puntje door het tandvlees heen is, zakt de pijn snel.
Wat het verwarrend maakt, is dat tandjes elkaar opvolgen. Je kunt dus een paar weken hebben waarin het steeds net weer een beetje onrustig is. Maar weken achter elkaar slecht slapen door tandjes bestaat niet. Duurt het langer dan ongeveer een week, dan is er meestal iets anders aan de hand.
Van koorts spreken we bij een temperatuur van 38 graden of hoger, gemeten via de anus. Thuisarts.nl, dat zijn informatie baseert op de richtlijn voor huisartsen, noemt als oorzaken van koorts bij kinderen een ontsteking door een virus of bacterie, of een prik tegen ziektes. Doorkomende tandjes staan niet in dat rijtje.
Wat je wel kunt zien bij een doorkomend tandje is een lichte verhoging en een kindje dat zich hangerig voelt. Maar echte koorts hoort daar niet bij. Schrijf koorts dus niet toe aan de tandjes, hoe verleidelijk dat op dat moment ook is, want dan kijk je langs iets anders heen.
Bel direct de huisarts of de spoedpost als:
De volledige lijst en uitleg staat op Thuisarts.nl over kinderen met koorts.
Wat in de praktijk het beste werkt, gaat vooral over kou en tegendruk:
Wat we afraden: verdovende gels met benzocaïne. Een barnsteenketting of armband kan ook een pijnstillende werking hebben, maar mag nooit tijdens het slapen worden gedragen.
Overdag heeft je kindje veel afleiding en let hij minder op de pijn. ’s Nachts is er niets, en dan voelt je kindje de pijn het sterkst. Daar komt bij dat liggen de druk op het tandvlees vergroot. Vandaar dat baby’s met tandjes juist ’s nachts pijn lijken te hebben, terwijl er overdag niets aan de hand leek.
Wat wij ouders adviseren voor die paar nachten:
Dit is waar we de meeste verwarring zien. Twee dingen die er van buiten hetzelfde uitzien en een compleet andere aanpak vragen.
| Doorkomende tandjes | Slaapregressie | |
|---|---|---|
| Duur | 3 tot 5 dagen per tandje | 2 tot 6 weken |
| Overdag | hangerig, veel bijten, kwijlen | vaak juist druk en aan het oefenen met iets nieuws |
| Tandvlees | rood, gezwollen, harde bobbel voelbaar | normaal |
| Eten | weigert borst of fles, wil wel koude dingen | eet meestal normaal |
| Patroon | onvoorspelbaar, ergste rond het doorbreken | vrij constant, elke nacht ongeveer hetzelfde |
| Wat helpt | kou, tegendruk, pijnstilling | wakkertijden en ritme aanpassen |
De vuistregel: voel eerst aan het tandvlees, en kijk daarna naar de duur. Voel je niets en duurt het al langer dan een week, dan is het bijna nooit de tandjes. Lees dan verder in ons artikel over slaapregressies bij baby’s en kinderen.
En ja, het kan ook allebei tegelijk. Een kindje in een regressie dat er ook nog een kies bij krijgt, heeft het even zwaar. Ook dan blijft de aanpak hetzelfde: de tandjes verlicht je, het ritme hou je vast.
Zodra het eerste tandje er is, begin je met poetsen. Eén keer per dag is tot twee jaar voldoende, met een klein borsteltje met zachte haren en een beetje fluoridehoudende peutertandpasta ter grootte van een rijstkorrel. Liggend poetsen gaat het makkelijkst: leg je kindje op de commode of laat het hoofdje op je hand rusten.
Naar de tandarts ga je voor het eerst rond de tweede verjaardag, en daarna twee keer per jaar. Dat kost je niets extra: tandartszorg voor kinderen tot 18 jaar zit in de basisverzekering en er geldt geen eigen risico. Wat er níet in zit, zijn beugels, kronen en implantaten, en juist een beugel is voor veel gezinnen een flinke kostenpost rond groep 7 of 8. Wil je weten hoe dat precies zit, dan staat op tandartsverzekering-vergelijken.nl overzichtelijk per verzekeraar wat de tandarts voor kinderen vergoedt, inclusief de wachttijden die de meeste pakketten hanteren.
Ga eerder langs als je een gaatje, een donkere vlek of blijvend gezwollen tandvlees ziet, of als je kindje pijn houdt terwijl het tandje allang door is.
Een paar dingen die je veel leest en die niet door tandjes komen:
Hoeveel dagen heeft een baby last van doorkomende tandjes?
Meestal drie tot vijf dagen per tandje: de dagen vlak voor het doorbreken en een dag of twee erna. Duurt het langer dan een week, dan speelt er waarschijnlijk iets anders.
Kan mijn baby koorts krijgen van tandjes?
Een lichte verhoging kan, echte koorts van 38 graden of hoger hoort niet bij tandjes. Behandel koorts dus als koorts en volg de adviezen van Thuisarts.nl.
Waarom heeft mijn baby juist ’s nachts last van tandjes?
Overdag is er afleiding, ’s nachts niet. Bovendien neemt de druk op het tandvlees toe als je kindje ligt.
Wat helpt het beste tegen de pijn?
Kou en tegendruk: tandvlees masseren, een gekoelde bijtring uit de koelkast en een koud nat washandje. Voor de zwaarste nachten kan paracetamol in de juiste dosering.
Slaapt mijn baby meer of juist minder door tandjes?
Allebei komt voor. Sommige baby’s slapen overdag meer omdat ze hangerig zijn en ’s nachts juist slechter. Het patroon zegt minder dan de duur: een paar dagen past bij tandjes, weken niet.
Mijn baby is 4 maanden en kwijlt heel veel. Zijn dat tandjes?
Meestal niet. Rond 4 maanden gaan baby’s meer speeksel aanmaken en alles naar hun mond brengen. Voel aan het tandvlees: geen bobbel betekent meestal geen tandje.
Blijft je kindje ook na het doorkomen van een tandje onrustig slapen? Als slaapcoach voor baby en peuter kijken we graag met je mee.
Wij vinden het belangrijk dat je weet wat je kunt verwachten en wij realistische verwachtingen kunnen afgeven. Tijdens een kennismakingsgesprek zullen wij altijd een eerlijk advies geven of wij denken jullie te kunnen helpen. Ben je benieuwd wat wij voor jou kunnen betekenen? Plan dan een gratis telefonisch kennismakingsgesprek in.
✦ Schrijf je in voor de nieuwsbrief! ✦
De eerste koude nachten zijn er en de zomerslaapzak van je baby voelt ineens erg dun. In de...
Het is oktober. De verwarming gaat voor het eerst weer aan, je voelt ’s avonds koude handjes en...
Je baby slaapt slecht, jullie zijn moe en je denkt aan hulp van een slaapcoach. Dan wil je...
Ontdek hoe je je dag bewust en vol energie begint met deze eenvoudige gids
